Technology enabled learning in een gespannen economie

februari 2009
Bron: e-Learning.nl

We leven in een periode van aanzienlijk ingrijpende economische afvlakking, en in vroegere dagen was het vaak de opleidings- en trainingtak binnen bedrijven die de eerste, en zwaarste, klappen opving.

Tijden veranderen, en ook in mindere tijden is het vandaag de dag absoluut van het grootste belang dat organisaties een duidelijke focus hebben. Dat zeggen consultants van LINE Learning and Communications* in onderstaand artikel, waarin veel draait om twee kernpunten: het efficiëntie kernpunt en het effectiviteit kernpunt.

Door Maarten Staps e.a. Voor een jonge industrie als de 'learning industry' zijn er onevenredig veel goede tijden en slechte tijden geweest. Al meer dan twintig jaar speelt leren via internet een bijrol in de bedrijfsvoering.

Eind jaren '90 maakte de 'learning industry' deel uit van de dotcomhype en merkte de negatieve gevolgen van het ineenklappen van de internetsector. De afgelopen jaren viel te constateren dat er weer een versnellende groei plaatsvond en positioneerde het zich als een echte industrie. Nu vindt er een aanzienlijk ingrijpendere economische afvlakking plaats en wordt de industrie achtervolgd door de gedachte die vroeger ook speelde: 'Als het slechter gaat met het bedrijf, dan beginnen de bezuinigingen bij training van personeel'. Maar de 'learning industry' zou zich nu beter moeten kunnen verdedigen.
De eerdere recessies waren voordat de 'kenniseconomie' belangrijk was, voordat een Learning Management Systeem (LMS) elk bedrijf in staat stelde na te gaan welke werknemers welke opleidingstrajecten volgden en voordat de overgrote meerderheid van de belangrijkste werknemers een groot deel van hun dag achter een computerscherm doorbrachten. Als learning professionals kunnen laten zien dat learning technologieën waarde kunnen toevoegen en een organisatie door moeilijke tijden heen kan loodsen, dan is er minder te vrezen dan ooit tevoren.

Het probleem is dat wanneer het aankomt op het aantonen van deze waardecreatie en andere voordelen, de sector in het algemeen tekort schiet een duidelijk, helder beeld te schetsen. Als je met behulp van bijvoorbeeld Google zoekt op 'voordelen van e-learning' zijn er veel artikelen die melding maken van de meest uiteenlopende voordelen en kenmerken. Van 'het gebruiken van beide hersenhelften' tot 'het besparen op hotelkosten', van 'het voorzien van betere leeromgevingen' tot 'leren on demand'. Leveranciers van learning technologieën verpakken graag alle voordelen in een vage wolk in de hoop dat sommige blijven hangen bij potentiële klanten.
In goede tijden was deze vaagheid geen belemmering. Een innovatieve, dynamische 'hi-tech' benadering was voor veel organisatie een duidelijke 'must-have', ondanks het feit dat ze vaak niet wisten waarom het aangeschaft zou moeten worden. Maar in mindere tijden is het absoluut van het grootste belang dat organisaties een duidelijke focus hebben. Het moet direct duidelijk zijn wat de voordelen voor zowel de werknemer als het bedrijf zijn.

Twee kernpunten

Elke discussie over de voordelen van 'technology enabled learning' zou twee kernpunten moeten hebben:

• 'het efficiëntie kernpunt' - gebruik technologie om hetzelfde te bereiken als voorheen, maar voer het goedkoper en sneller uit;
• 'het effectiviteit kernpunt' - gebruik technologie om waarde toe te voegen die alleen nieuwe technologie kan brengen; om het overbrengen van kennis op een nieuwe manier aan te pakken.

In de realiteit overlappen deze twee kernpunten elkaar vaak. Een voorbeeld. Een organisatie kan systeemsimulaties invoeren om werknemers in een veilige omgeving te laten oefenen en tegelijkertijd reis- en en accommodatiekosten besparen. Of dit voorbeeld. Een bedrijf probeert hotelkosten te besparen door Virtual Classrooms en forums te gebruiken. Na verloop van tijd kunnen 'Best Practice Communities' ontstaan, die op zichzelf weer voor een betere leerervaring en een gezamenlijke identiteit zorgen. Maar in de meeste gevallen wordt een initiatief tot implementatie van een learning technologie gedreven door óf het efficiëntie kernpunt, óf het effectiviteit kernpunt - hoewel dit niet altijd openlijk gezegd of begrepen wordt door iederen.

Onze jarenlange ervaring leert dat identificatie en het duidelijk maken van deze kernpunten een bedrijf helpt aandacht te schenken aan realistische voordelen en zodoende een realistische focus te hebben voor een project of breder initiatief. Het is contraproductief en geldverspilling als de ene persoon gaat voor het verminderen van reistijd van en naar trainingslocaties, terwijl de ander gaat voor het verbeteren van samenwerking. De lijst hieronder vermeldt de meest voorkomende voordelen die normaliter bediscussieerd zouden kunnen worden, afgezet tegen een van de twee kernpunten.

Efficiëntie-doe het sneller en goedkoper

• Omlaag brengen van reis- en accommodatiekosten
• Verlagen van werknemer 'downtime'
• Verhogen van compliance standaarden
• Verlagen van 'speed to knowledge'

• Verbeteren van metingen gerelateerd aan interne doelstellingen

Effectiviteit - doe het beter Personalisatie - van inhoud, leersnelheid, stijl, locatie en medium

• Oefening en herhaling in een veilige locatie voor verbeterde kennisoverdracht
• Leermethoden gebruik makend van beide hersenhelften
• Samenwerking om kennisoverdracht te stimuleren

Het is mogelijk te beschrijven, op een hoger niveau, hoe een typische leerervaring eruit zou kunnen zien als deze puur gedreven wordt door het ene of het andere kernpunt. De lijst hieronder laat dat zien.

Efficiëntie-doe het sneller en goedkoper

• Inhoud gedreven
• Eenvoudige, en geen mix van leeractiviteiten
• Lineaire, pagina gedreven leeractiviteit
• Makkelijk te produceren Nadruk op hergebruik

• Standaard interactie

Effectiviteit - doe het beter Ervaring gedreven

• Mix van leeractiviteiten Minder lineaire, meer explorerende leeractiviteit
• Op maat gemaakte cursus
• Nadruk op een specifiek project/product
• Complexe interactie Een belangrijk onderscheid is die tussen 'inhoud gedreven' en 'ervaring gedreven' benadering.

In het eerste geval wordt een project gedreven door bestaande inhoud (denk aan presentaties, papieren documenten) die omgezet worden in een digitaal formaat waaraan standaard interacties worden toegevoegd. Veel 'rapid e-learning' wordt op deze manier geproduceerd. In het laatste geval wordt uitgegaan van een transformatie bij de lerende persoon, waarbij de 'leerervaring' ervoor zorgt dat deze transformatie daadwerkelijk plaatsvindt.

Twee voorbeelden

In 2007 hebben wij een cursus voor het Engelse ministerie van Defensie (Ministry of Defence, MOD) opgezet, met als doel het verbeteren van het begrip van de cultuur in Irak en Afghanistan onder naar die oorlogsgebieden uit te zenden militairen. Het is een klassiek voorbeeld van een 'effectiviteit gedreven' ervaring. Door gebruik te maken van technologie ervaarden militairen in een simulatie welke beslissingen ze moeten maken, en welk gedrag ze daarbij moeten vertonen in de context van de nieuwe, buitenlandse cultuur. Door beslissingen te maken tijdens de simulatie ervaren ze direct de consequenties - zowel de goede als de slechte. Te allen tijde hebben de soldaten de beschikking over extra documenten die hen helpen de juiste beslissing te maken. Daarnaast zijn er ook persoonlijke ervaringen en adviezen van teruggekomen militairen in de cursus opgenomen.
Al deze elementen - beslissen, extra documenten, experimenteren met situaties en het ervaren van de consequenties, persoonlijke ervaringen - zouden onmogelijk tijdens een les in het klaslokaal of ter plekke veilig geleverd kunnen worden. Tijdens het ontwerpen van de cursus lag de nadruk op de leerervaring voor de militairen, en niet op het omzetten van documenten in een e-learningcursus.

Daarnaast produceerden wij in 2007 een aantal cursussen voor een elektronisch concern met drie merken in Groot-Brittannië. Bestaande leermaterialen, waarvan het bedrijf wist dat ze zeer effectief waren, werden omgezet in e-learningmateriaal. Onze opdracht was niet het creëren van een nieuwe leerervaring, maar de efficiëntie van het leermateriaal verhogen. Deze efficiëntieslag was aanzienlijk, vooral omdat de gebruikte technologie ons in staat stelde de inhoud te gebruiken voor alledrie de merken van de opdrachtgever en zodoende, tegen lage kosten, verschillende leervormen te vervangen en de tijd dat de werknemer niet op de verkoopvloer was, drastisch te verlagen.

Blended learning

Het selecteren en combineren van verschillende media en leermethoden (blended learning) kan zeer complex zijn en zorgen voor onduidelijkheid van de voordelen van elke gebruikte component, of van de mix in zijn geheel. Dit proces, het selecteren en mixen van de juiste componenten benadert LINE zeer gestructureerd; elke component wordt beoordeeld en afgezet tegen de leerdoelen.
Bijvoorbeeld, als 'personalisatie' een belangrijk criterium is voor het leerprogramma, dan kunnen werkboeken hoogstwaarschijnlijk uitgesloten worden. Maar als het belangrijk is dat studenten de cursusinhoud makkelijk kunnen meenemen naar huis of werkplek, dan scoort een werkboek wel hoog. Als reductie van reis- en accommodatiekosten belangrijk zijn, dan is klassikaal onderwijs vanzelfsprekend niet ideaal, maar het kan wel belangrijk zijn om de totale tijd weg van de werkvloer te reduceren.

Om het effectiviteits/efficiëntiedilemma in het geval van blended learning op te lossen moet men rekening houden met het ontwerpproces. De beslissing of blended learning wel helemaal de juiste vorm is, moet een uitkomst zijn van de discussie over de daadwerkelijke focus van het project.

Conclusie

Vaak wordt gezegd dat economische problemen de focus van bedrijven verscherpen. In dat geval kan de huidige situatie een voordeel voor onze industrie zijn. Als de 'learning industry' voor vol en waardecreëerend wil worden aangezien, moet er duidelijkheid zijn over de voordelen die geleverd worden. Zelfs in een moelijke economische situatie als de huidige, moeten organisaties meer nadruk leggen op het verbeteren van de kwaliteit, op 'het beter doen dan de concurrent', dan op het verminderen van kosten. Voor leveranciers van learning technology gerelateerde diensten is het onvermijdelijk te weten wat er op hun opdrachtgevers agenda staat - of het nou zwart op wit staat, of niet.

* Dit artikel is, onder leiding en regie van Maarten Staps, geschreven door consultants van LINE Learning and Communications, een van Europa's leidende 'learning solutions specialists' met kantoren in London, Sheffield en Zurich.